Bảng dịch vụ của các gói khám tổng quát thường dài và nhiều thuật ngữ, khiến người đọc khó so sánh. Nhưng phía sau các tên gọi khác nhau, phần lớn gói khám có cùng một bộ khung gồm năm phần.
Phần một: khai thác tiền sử
- Tiền sử bệnh của bản thân.
- Tiền sử gia đình.
- Thuốc và thực phẩm bổ sung đang dùng.
- Thói quen sinh hoạt: hút thuốc, rượu, vận động, giấc ngủ.
- Nghề nghiệp và phơi nhiễm.
- Triệu chứng hiện có nếu có.
Đây là phần rẻ nhất trong toàn bộ gói và thường mang lại nhiều thông tin định hướng nhất. Một tiền sử gia đình có bệnh lý cụ thể có thể thay đổi hẳn nhóm tầm soát nên làm.
Phần hai: khám lâm sàng
- Đo các chỉ số cơ bản: chiều cao, cân nặng, huyết áp.
- Khám toàn thân theo hệ cơ quan.
- Khám chuyên khoa theo nhóm tuổi và giới.
- Khám mắt, tai mũi họng, răng hàm mặt ở một số gói.
Việc đo huyết áp là ví dụ điển hình cho một hạng mục đơn giản nhưng có giá trị cao: nó phát hiện được một tình trạng phổ biến, không triệu chứng và có thể điều trị.
Phần ba: xét nghiệm máu và nước tiểu
- Công thức máu.
- Chức năng gan và thận.
- Đường huyết và mỡ máu.
- Xét nghiệm nước tiểu.
- Các xét nghiệm bổ sung tuỳ gói và tuỳ nhóm tuổi.
Nhóm này là phần phổ biến nhất giữa các gói. Sự khác biệt giữa các mức gói thường nằm ở số lượng xét nghiệm bổ sung chứ không ở nhóm cơ bản.
Phần bốn: chẩn đoán hình ảnh và thăm dò chức năng
- Siêu âm bụng.
- Chụp X quang ngực.
- Điện tim.
- Các thăm dò chuyên biệt tuỳ gói.
- Nội soi ở một số gói.
Đây là phần có sự khác biệt lớn nhất giữa các mức gói và cũng là phần cần cân nhắc kỹ nhất về mức độ phù hợp, vì không phải mọi thăm dò đều mang lại lợi ích cho mọi người.
Phần năm: tư vấn kết quả
- Bác sĩ tổng hợp toàn bộ kết quả.
- Đặt các con số vào bối cảnh cá nhân.
- Giải thích những gì cần theo dõi thêm.
- Đưa ra khuyến nghị cụ thể.
- Trả lời câu hỏi của người khám.
Đây là phần quyết định giá trị thực tế của cả gói khám. Một tập kết quả không được ai giải thích chỉ là một xấp giấy, trong khi cùng tập kết quả đó được đọc trong bối cảnh cá nhân lại có thể dẫn tới hành động cụ thể.
Sự khác biệt giữa các mức gói
- Số lượng xét nghiệm bổ sung.
- Loại và số lượng chẩn đoán hình ảnh.
- Có nội soi hay không.
- Có khám chuyên khoa sâu hay không.
- Thời lượng dành cho tư vấn.
- Thời gian trả kết quả.
Mục thứ năm ít khi được ghi trong bảng dịch vụ nhưng đáng hỏi. Thời lượng dành cho buổi tư vấn ảnh hưởng trực tiếp tới việc mình có hiểu được kết quả của mình hay không.
Câu hỏi nên đặt trước khi chọn gói
- Gói này phù hợp với độ tuổi và giới của tôi không?
- Có hạng mục nào nên thêm theo tiền sử của tôi không?
- Có hạng mục nào không cần thiết với tôi không?
- Ai sẽ tư vấn kết quả và trong bao lâu?
- Bao lâu có kết quả đầy đủ?
- Nếu phát hiện bất thường thì quy trình tiếp theo là gì?
- Tôi được nhận bản sao hồ sơ gì khi về?
Hai câu hỏi cuối đặc biệt quan trọng với người đi khám ở nước ngoài, vì việc theo dõi tiếp theo sẽ diễn ra ở nơi khác và phụ thuộc hoàn toàn vào hồ sơ mang về được.
Cá nhân hoá gói khám
- Tuổi và giới quyết định nhóm tầm soát phù hợp.
- Tiền sử gia đình có thể làm thay đổi khuyến nghị.
- Nghề nghiệp và phơi nhiễm có thể cần khảo sát riêng.
- Bệnh nền hiện có cần được theo dõi theo cách riêng.
- Nên trao đổi trước thay vì chọn gói có sẵn.
Nhiều nơi cho phép điều chỉnh gói theo trao đổi trước. Việc nêu rõ tiền sử của mình từ sớm thường dẫn tới một gói phù hợp hơn so với việc chọn từ danh sách.
Về tần suất
- Không có một tần suất chung phù hợp cho mọi người.
- Phụ thuộc tuổi, tình trạng sức khoẻ và các yếu tố nguy cơ.
- Một số hạng mục có khuyến cáo về khoảng cách giữa hai lần.
- Làm quá dày không tăng lợi ích và có thể tăng bất lợi.
- Nên hỏi bác sĩ về tần suất phù hợp với mình.
Điểm thứ tư đi ngược trực giác thông thường. Một số khảo sát có khuyến cáo về khoảng cách tối thiểu chính vì việc lặp lại quá dày mang lại nhiều bất lợi hơn lợi ích.
Điều gói khám không làm được
- Không loại trừ được mọi bệnh.
- Kết quả bình thường không đảm bảo không có vấn đề.
- Không thay thế được việc đi khám khi có triệu chứng.
- Không thay thế được theo dõi bệnh nền đã có.
Mục thứ ba đáng nhấn mạnh: người có triệu chứng cụ thể nên được khám theo hướng triệu chứng đó chứ không nên chờ tới đợt khám tổng quát. Hai việc có mục tiêu khác nhau.
Ghi chú
Bài này mô tả cấu trúc chung của gói khám tổng quát để hỗ trợ việc đọc bảng dịch vụ và đặt câu hỏi, không đánh giá hay khuyến nghị gói cụ thể nào. Việc chọn hạng mục phù hợp nên có ý kiến của bác sĩ dựa trên tuổi, giới và tiền sử của từng người.
Câu hỏi thường gặp
Gói khám tổng quát thường gồm những phần nào?
Thường gồm khai thác tiền sử và khám lâm sàng, nhóm xét nghiệm máu và nước tiểu cơ bản, một số chẩn đoán hình ảnh, các thăm dò chức năng, và buổi tư vấn kết quả cuối cùng. Cấu trúc này khá giống nhau giữa các nơi dù tên gọi khác nhau.
Gói nhiều hạng mục hơn có tốt hơn không?
Không nhất thiết, vì giá trị của một hạng mục phụ thuộc vào việc nó có phù hợp với tuổi, giới và yếu tố nguy cơ của người khám hay không. Thêm nhiều xét nghiệm không phù hợp làm tăng khả năng phát hiện những bất thường không có ý nghĩa và dẫn tới chuỗi khảo sát tiếp theo.
Phần nào của gói khám là quan trọng nhất?
Buổi khai thác tiền sử, khám lâm sàng và buổi tư vấn kết quả thường mang lại nhiều giá trị nhất, vì chúng đặt các con số vào bối cảnh của từng người. Một gói có nhiều xét nghiệm nhưng không có ai giải thích kết quả là gói thiếu phần quan trọng nhất.
Có nên chọn gói theo danh sách hạng mục không?
Nên xem danh sách nhưng không nên chọn chỉ dựa vào số lượng hạng mục. Câu hỏi hữu ích hơn là những hạng mục đó có phù hợp với độ tuổi và tình trạng của mình không, và có ai tư vấn kết quả một cách đầy đủ hay không.