Phần lớn công sức của một chuyến đi khám dồn vào việc đặt lịch và di chuyển. Nhưng những gì làm trong hai mươi tư giờ trước buổi khám lại ảnh hưởng trực tiếp tới việc kết quả có dùng được hay không.
Hỏi trước danh sách yêu cầu chuẩn bị
- Mỗi cơ sở có hướng dẫn riêng.
- Yêu cầu khác nhau tuỳ hạng mục trong gói.
- Nên nhận hướng dẫn bằng văn bản.
- Hỏi lại nếu có điểm chưa rõ.
- Hỏi bằng ngôn ngữ mình hiểu chắc chắn.
Với chuyến đi nước ngoài, việc nhận hướng dẫn bằng văn bản và bằng ngôn ngữ mình đọc được là đặc biệt quan trọng, vì hiểu nhầm một yêu cầu chuẩn bị có thể làm hỏng cả một buổi khám mà không còn thời gian làm lại.
Về việc nhịn ăn
- Chỉ một số xét nghiệm yêu cầu nhịn ăn.
- Thời gian nhịn cụ thể do cơ sở hướng dẫn.
- Thường vẫn được uống nước lọc, nhưng cần hỏi rõ.
- Không dùng cà phê, trà, nước ngọt trong thời gian nhịn.
- Không nhai kẹo cao su.
- Hỏi riêng nếu có bệnh đái tháo đường.
Mục cuối rất quan trọng: người dùng thuốc điều trị đái tháo đường cần hướng dẫn riêng về việc nhịn ăn và về thuốc, vì nhịn ăn kèm dùng thuốc như bình thường có thể gây hạ đường huyết.
Về thuốc đang dùng
- Không tự ngừng bất kỳ thuốc nào.
- Hỏi cơ sở khám về việc có cần điều chỉnh gì không.
- Hỏi cả bác sĩ đang kê đơn.
- Một số thuốc có thể ảnh hưởng tới kết quả.
- Nhưng ngừng đột ngột nguy hiểm hơn nhiều với nhiều loại.
- Mang theo danh sách đầy đủ gồm cả thực phẩm bổ sung.
Việc tự ngừng thuốc huyết áp hoặc thuốc tim mạch trước khi khám vì nghĩ sẽ cho kết quả chính xác hơn là sai lầm có thể nguy hiểm. Nguyên tắc là hỏi, không tự quyết.
Trong ngày trước buổi khám
- Tránh vận động nặng bất thường.
- Tránh rượu bia.
- Ăn uống bình thường cho tới thời điểm bắt đầu nhịn.
- Ngủ đủ.
- Uống nước bình thường trong ngày.
- Chuẩn bị sẵn giấy tờ và hồ sơ.
Vận động nặng bất thường trước ngày khám có thể ảnh hưởng tới một số chỉ số xét nghiệm và dẫn tới kết quả bất thường không phản ánh tình trạng thật.
Giấy tờ và hồ sơ nên mang
- Giấy tờ tuỳ thân và giấy tờ liên quan tới lịch hẹn.
- Hồ sơ và kết quả khám lần trước.
- Dữ liệu hình ảnh ở định dạng dùng được.
- Danh sách thuốc đang dùng.
- Thông tin về dị ứng.
- Tóm tắt tiền sử bệnh của bản thân và gia đình.
- Danh sách câu hỏi mình muốn hỏi.
Danh sách câu hỏi là thứ dễ chuẩn bị nhất và hay bị bỏ qua nhất. Buổi tư vấn kết quả thường ngắn, và có sẵn câu hỏi giúp không ra về với cảm giác quên mất điều muốn hỏi.
Vì sao hồ sơ cũ quan trọng
- Nhiều kết quả chỉ có ý nghĩa khi so với lần trước.
- Hình ảnh cũ cho phép so sánh trực tiếp.
- Xu hướng thay đổi quan trọng hơn một giá trị đơn lẻ.
- Tránh phải làm lại những khảo sát đã có.
- Giúp bác sĩ hiểu bối cảnh nhanh hơn.
Với dữ liệu hình ảnh, nên mang bản dữ liệu gốc chứ không chỉ bản báo cáo, vì bác sĩ ở nơi mới có thể muốn tự xem lại hình ảnh chứ không chỉ đọc kết luận của người khác.
Chuẩn bị riêng cho một số khảo sát
- Siêu âm bụng thường yêu cầu nhịn ăn và có thể yêu cầu nhịn tiểu.
- Một số khảo sát yêu cầu uống nhiều nước trước đó.
- Nội soi tiêu hoá có quy trình chuẩn bị riêng và kỹ.
- Một số khảo sát hình ảnh có lưu ý về trang sức và kim loại.
- Một số yêu cầu không dùng kem hoặc mỹ phẩm ở vùng khám.
Yêu cầu vừa nhịn ăn vừa giữ bàng quang đầy cho một buổi khám gồm nhiều hạng mục là tình huống gây khó chịu thật, nên việc hỏi trước về trình tự các hạng mục giúp chuẩn bị tốt hơn.
Lưu ý cho nữ giới
- Một số khảo sát nên tránh trong kỳ kinh nguyệt.
- Một số khảo sát phụ khoa có yêu cầu riêng về thời điểm.
- Cần thông báo nếu đang mang thai hoặc nghi ngờ mang thai.
- Một số khảo sát hình ảnh chống chỉ định khi mang thai.
- Cần thông báo nếu đang cho con bú.
Việc thông báo khả năng mang thai là bắt buộc trước bất kỳ khảo sát nào có tia xạ, và đây là câu hỏi mà nhân viên y tế sẽ đặt ra chứ không nên chờ được hỏi mới nói.
Trang phục và vật dụng
- Mặc đồ rộng, dễ thay.
- Tránh trang sức kim loại.
- Mang theo nước và đồ ăn nhẹ để dùng sau khi lấy máu.
- Mang theo kính nếu dùng.
- Mang theo sạc điện thoại vì có thể chờ lâu.
- Nếu có người đi cùng thì họ cũng nên chuẩn bị.
Đồ ăn nhẹ để dùng ngay sau khi lấy máu là chi tiết nhỏ nhưng hữu ích, nhất là với người đã nhịn ăn từ đêm hôm trước và còn phải làm tiếp nhiều hạng mục.
Nếu chuẩn bị sai
- Nói ngay với nhân viên y tế, đừng giấu.
- Một số hạng mục có thể vẫn làm được.
- Một số cần dời sang hôm khác.
- Kết quả từ chuẩn bị sai có thể gây hiểu nhầm.
- Thà dời lại còn hơn có kết quả không dùng được.
Việc giấu vì ngại là lựa chọn tệ nhất, vì một kết quả sai lệch có thể dẫn tới cả chuỗi khảo sát không cần thiết hoặc bỏ sót vấn đề thật.
Chuẩn bị tinh thần
- Buổi khám có thể kéo dài nhiều giờ.
- Có thời gian chờ giữa các hạng mục.
- Kết quả không có ngay toàn bộ.
- Có thể phát hiện điều không mong đợi.
- Biết trước những điều này làm ngày khám nhẹ hơn.
Với người đi khám ở nước ngoài, việc biết trước rằng buổi khám có thể chiếm trọn một ngày giúp lập kế hoạch cho phần còn lại của chuyến đi hợp lý hơn.
Câu hỏi thường gặp
Có phải xét nghiệm nào cũng cần nhịn ăn không?
Không, chỉ một số xét nghiệm yêu cầu nhịn ăn và thời gian nhịn cụ thể do cơ sở hướng dẫn. Hãy hỏi trước danh sách chính xác vì nhịn không cần thiết gây khó chịu, còn không nhịn khi cần thì phải làm lại.
Có nên ngừng thuốc đang dùng trước khi khám không?
Không tự ngừng bất kỳ thuốc nào. Hãy hỏi cơ sở khám và bác sĩ đang kê đơn về việc có cần điều chỉnh gì không, vì với nhiều loại thuốc thì việc ngừng đột ngột nguy hiểm hơn nhiều so với ảnh hưởng lên kết quả.
Nên mang theo những giấy tờ gì?
Nên mang giấy tờ tuỳ thân, hồ sơ và kết quả khám trước đó gồm cả dữ liệu hình ảnh, danh sách thuốc đang dùng, thông tin dị ứng và danh sách câu hỏi của mình. Hồ sơ cũ có giá trị lớn vì nó cho phép so sánh theo thời gian.
Vì sao nên mang hồ sơ khám lần trước?
Vì rất nhiều kết quả chỉ có ý nghĩa khi so sánh với lần trước, đặc biệt là hình ảnh và các chỉ số có xu hướng thay đổi. Không có dữ liệu cũ thì mỗi lần khám lại bắt đầu từ con số không.