Phần lớn tài liệu về việc đi khám ở nước ngoài viết về việc chuẩn bị và thực hiện chuyến đi. Rất ít nói về tình huống mà nhiều người thực sự gặp: đi xa, tốn kém, rồi nhận về một câu trả lời không phải điều mình mong.
Ba dạng kết quả không như mong đợi
- Chỉ xác nhận lại điều đã biết.
- Đưa ra tin xấu hơn dự kiến.
- Vẫn không có câu trả lời rõ ràng.
Mỗi dạng cần cách xử lý khác nhau, nhưng cả ba đều có một điểm chung: chúng để lại cảm giác chuyến đi không đáng, và cảm giác đó không phải lúc nào cũng đúng.
Khi chỉ xác nhận điều đã biết
- Đây là kết quả phổ biến nhất của ý kiến thứ hai.
- Việc xác nhận độc lập có giá trị riêng.
- Cho phép tiếp tục điều trị với sự yên tâm.
- Loại bỏ câu hỏi liệu có bỏ sót gì không.
- Thường kèm theo những chi tiết bổ sung hữu ích.
Rất nhiều người mô tả rằng sau khi được xác nhận, họ mới thực sự tập trung vào điều trị thay vì tiếp tục tìm kiếm. Chính sự chắc chắn đó là giá trị của chuyến đi.
Khi nhận tin xấu hơn dự kiến
- Cho phép mình dừng lại một lát.
- Hỏi lại những gì chưa rõ.
- Hỏi về mức độ chắc chắn.
- Hỏi về các lựa chọn còn lại.
- Xin thông tin bằng văn bản.
- Không quyết định gì ngay tại chỗ.
Khả năng tiếp nhận thông tin giảm mạnh ngay sau khi nghe một tin xấu, nên việc xin thông tin bằng văn bản để đọc lại sau là điều rất đáng làm.
Khi vẫn không có câu trả lời
- Hỏi điều gì còn chưa rõ và vì sao.
- Hỏi cần thêm thông tin gì để kết luận.
- Hỏi những khả năng đã được loại trừ.
- Việc loại trừ cũng là tiến bộ.
- Hỏi hướng khảo sát tiếp theo nên là gì.
Danh sách những khả năng đã được loại trừ là kết quả có giá trị thật dù nghe không thoả mãn, vì nó thu hẹp phạm vi cho các bước tiếp theo.
Khi được nói rằng không còn lựa chọn
- Hỏi rõ điều đó có nghĩa gì cụ thể.
- Phân biệt không còn lựa chọn thay đổi diễn tiến với không còn gì làm được.
- Hỏi về các hướng cải thiện chất lượng sống.
- Hỏi về khả năng tham gia thử nghiệm lâm sàng.
- Hỏi về chăm sóc giảm nhẹ.
- Bàn với bác sĩ trong nước.
Sự phân biệt ở mục thứ hai rất quan trọng và thường không được nói rõ. Chăm sóc nhằm giảm triệu chứng và cải thiện chất lượng sống là một hướng chăm sóc chính đáng và có hiệu quả thật.
Xử lý về mặt cảm xúc
- Thất vọng sau chuyến đi tốn kém là cảm giác bình thường.
- Nó có thể lẫn với cảm giác đã lãng phí.
- Cho phép mình buồn mà không tự trách.
- Nói ra với người thân.
- Không vội quyết định gì lớn khi đang buồn.
- Tìm hỗ trợ nếu cảm giác kéo dài.
Cảm giác đã lãng phí tiền bạc và công sức chồng lên nỗi buồn về kết quả, và nó làm mọi thứ nặng hơn. Nhận ra rằng đó là hai chuyện khác nhau giúp xử lý từng cái một.
Đánh giá lại giá trị của chuyến đi
- Câu hỏi ban đầu của mình đã được trả lời chưa.
- Có thông tin nào mới không.
- Có khả năng nào đã được loại trừ không.
- Có được xác nhận điều gì không.
- Bây giờ mình biết gì mà trước đây chưa biết.
Câu hỏi cuối thường cho câu trả lời tích cực hơn cảm giác ban đầu. Ngay cả một chuyến đi bị coi là không thành công thường vẫn để lại thông tin mà trước đó chưa có.
Bước tiếp theo
- Mang toàn bộ hồ sơ về cho bác sĩ trong nước.
- Bàn về việc điều này thay đổi kế hoạch thế nào.
- Thống nhất bước tiếp theo.
- Thực hiện các khuyến nghị nếu có.
- Không vội lên kế hoạch cho chuyến đi khác.
Mục cuối đáng lưu ý: phản xạ tìm ngay một nơi khác sau một kết quả không như mong đợi là dễ hiểu nhưng thường không mang lại gì mới, nhất là khi đã có hai ý kiến tương đồng.
Khi cả nhà phản ứng khác nhau
- Người thân có thể muốn tiếp tục tìm kiếm.
- Người bệnh có thể đã mệt và muốn dừng.
- Cả hai đều xuất phát từ thương.
- Ý kiến của người bệnh nên là ý kiến quyết định.
- Bàn thẳng thay vì để căng thẳng tích tụ.
- Bác sĩ có thể giúp làm trung gian.
Sự khác biệt này là nguồn căng thẳng thật trong nhiều gia đình, và việc có một cuộc trao đổi thẳng thắn với sự tham gia của bác sĩ thường giúp gỡ được.
Khi nào cần hỗ trợ
- Buồn kéo dài ảnh hưởng tới sinh hoạt.
- Mất ngủ triền miên.
- Không còn muốn tiếp tục điều trị.
- Cảm giác vô vọng kéo dài.
- Căng thẳng nghiêm trọng trong gia đình.
Những biểu hiện này là lý do chính đáng để tìm hỗ trợ tâm lý, và nhiều nơi có kênh giới thiệu. Đây là một phần của chăm sóc chứ không phải điều phải tự vượt qua.
Một điều đáng nhớ
Giá trị của một chuyến đi không được đo bằng việc câu trả lời có dễ chịu hay không, mà bằng việc mình có biết thêm điều gì để quyết định tốt hơn hay không. Theo thước đo đó, phần lớn các chuyến đi được chuẩn bị kỹ đều mang lại điều gì đó, kể cả khi cảm giác ngay sau đó là thất vọng.
Câu hỏi thường gặp
Nếu kết quả chỉ xác nhận điều đã biết thì chuyến đi có vô ích không?
Không, vì việc được xác nhận độc lập có giá trị riêng: nó cho phép tiếp tục điều trị với sự yên tâm thay vì tiếp tục nghi ngờ. Nhiều người mô tả rằng chính sự chắc chắn đó là thứ họ cần nhất.
Nếu nhận được tin xấu thì nên làm gì ngay?
Cho phép mình dừng lại một lát, hỏi lại những gì chưa rõ, xin thông tin bằng văn bản, và không cần quyết định gì ngay tại chỗ. Phần lớn quyết định có thể chờ ít nhất tới khi đã bình tĩnh và đã bàn với người thân.
Nếu được nói rằng không còn lựa chọn điều trị thì sao?
Hỏi rõ điều đó có nghĩa gì cụ thể, hỏi về các hướng chăm sóc nhằm cải thiện chất lượng sống, và hỏi về khả năng tham gia thử nghiệm lâm sàng nếu phù hợp. Không còn lựa chọn thay đổi diễn tiến bệnh không đồng nghĩa với không còn gì có thể làm.
Cảm giác thất vọng sau chuyến đi có bình thường không?
Rất bình thường, đặc biệt khi chuyến đi tốn kém và mang theo nhiều kỳ vọng. Cảm giác đó đáng được nói ra với người thân, và nếu kéo dài tới mức ảnh hưởng sinh hoạt thì đó là lý do chính đáng để tìm hỗ trợ.